Een Kata is een opeenvolging van blokkeringen, trappen en stoten vanuit één of meer standen, waarbij naar verschillende richtingen wordt bewogen. Het aantal bewegingen en de volgorde daarvan zijn erg nauwkeurig vastgelegd. De balans tussen aanvallende en verdedigende technieken, de houdingen, de richting en de uitvoering van de bewegingen geven elke Kata zijn eigen specifieke karakter.

De uitvoering van Kata’s zorgt ervoor dat de traditionele vechttechnieken worden aangeleerd. Balans, coördinatie, ademhaling en concentratie wordt bij het oefenen van de Kata’s ontwikkeld. Kata’s zijn, als ze goed worden uitgevoerd, niet alleen bijzonder goede lichamelijke oefeningen maar ook een effectieve manier van complete geest- en lichaamstraining. Kata’s kennen het "Ren Ma" principe wat staat voor “altijd poetsen”. Dit betekent dat de bewegingen van Kata’s veelvuldigen geconcentreerd geoefend moeten worden om de Kata meester te worden.

Concentratie, toewijding en oefening zorgen ervoor dat een hoger niveau van leren wordt bereikt. Een niveau waarbij een Kata zo geïntegreerd is in de onderbewuste geest dat een goede uitvoering van een Kata een vanzelfsprekendheid wordt. Dit wordt door Zen-meesters "Mushin" of "geen geest" genoemd. Wat eens bewust werd getraind wordt nu spontaan uitgevoerd.

Mas Oyama (de grondlegger van het Kyokushin Karate) zei dat men Karate moet zien als een soort taal waarin de Kihon (basistechnieken) geleerd kan worden als de letters van het alfabet, de Kata's vormen dan de woorden en de zinnen en het Kumite (gevechten) vormt de gesprekken. Oyama gelooft dat het beter is één Kata goed te leren dan veel Kata's half te leren.